Me përkrahjen e BNJVL-së u identifikuan dy praktikat më të mira nga Republika e Maqedonisë së Veriut të cilat i paraqesin ndryshimet reale në jetën e banorëve nga këto vetëqeverisje lokale të bazuara në masat të cilat komuna/t i kanë zhvilluar me shfrytëzimin e veglës për buxhetim përgjegjës gjinor. Praktikat e mira nga komuna e Vinicës së bashku me Prilepin, Krivogashtanin dhe Dollnenin, u paraqitën në këtë Broshurë që paraqet përmbledhje të storjeve me dimension human dhe paraqet vërtetim të përkushtimit të këtyre komjnave, së bashku me vetëqeverisjet lokale nga vendet e rajonit të Evropës Juglindore mbi përfshirjen e dimensionit gjinor në hartimin e politikave, dhe më e rëndësishmja se si këto angazhime për barazi gjinore bëjnë ndryshime në jetën e njerëzve. Storjet e komunës së Vinicës dhe tre komunave Prilep, Krivogashtan dhe Dollneni janë paraqitur nën temën: ekonomia e kujdesit, shëndetësia dhe mbrojtja sociale.
Komuna e Vinicës prezanton praktikën: Përmirësimi i qasjes në shërbimet gjinekologjike për gratë rome nga zonat rurale. Komuna e Vinicës, e mbështetur nga Rrjeti i Vëzhgimit të Buxhetit Gjinor (RRVBGJ) dhe në partneritet me organizatat lokale të shoqërisë civile dhe Qendrën e Shëndetit Publik të Vinicës, nisi një pilot-iniciativë për të integruar buxhetimin e përgjegjshëm gjinor (GPGJ) në planifikimin lokal të shëndetit. Qëllimi ishte të zhvilloheshin masa që do të përdornin burimet dhe programet komunale në përputhje me nevojat reale të femrave dhe meshkujve, veçanërisht atyre që përballen me diskriminim ndërsektorial, siç janë gratë rome. Masa në fjalë ofroi ekzaminime gjinekologjike falas për më shumë se 70 gra rome, nga të cilat 90% u ekzaminuan për herë të parë dhe 87% u përgjigjën se do të merrnin pjesë përsëri. Praktika e Prilepit, Krivogashtanit dhe Dollnenit është: Kujdesi në shtëpi dhe shërbimet e kujdesit për të moshuarit, d.m.th. paraqitet si transformuese e kujdesit dhe marrëdhënieve gjinore përmes një modeli pionier që e bën punën e kujdesit të papaguar për gratë një punësim profesional të njohur dhe të njohur, duke siguruar gjithashtu dinjitet dhe pavarësi për qytetarët e moshuar. Praktika është rezultat i bashkëpunimit të Shoqatës Qendra për Zhvillim dhe Edukim nga Prilepi, së bashku me komunat e Prilepit, Krivogashtanit dhe Dollnenit. Me këtë masë janë përfshirë 170 përdorues përfundimtarë të moshuar dhe 40 persona që kujdeseshin për të moshuarit (80% gra) u trajnuan dhe u punësuan.
Broshura e lartpërmendur është botuar nga NALAS, me mbështetjen financiare të UN Women, për të cilën është përdorur Metodologjia për mbledhjen e praktikave më të mira mbi buxhetimin e përgjegjshëm gjinor dhe menaxhimin e njohurive. Këto histori duhet të ndihmojnë vetëqeverisjet lokale si një shembull i tejkalimit të hendekut gjinor që shfaqet midis politikave dhe realitetit në komunitet, duke theksuar njëkohësisht përfshirjen, shpërndarjen e drejtë dhe të barabartë të burimeve dhe qasjen e barabartë në shërbime, me fokus tek femrat, meshkujt dhe grupet e ndjeshme.
Konform Metodologjisë për mbledhjen e praktikave më të mira dhe kritereve të cilat ishin pjesë e të njëjtës, BNJVL identifikoi disa praktika të mira, por storjet nga Komuna e Vinicës dhe Komunat e Prilepit, Krivogashtanit dhe Dollnenit u përzgjodhën si praktikat më të mira që demonstrojnë zbatimin e BPGJ si një mjet për transformimin shoqëror dhe buxhetimin e përgjegjshëm. Praktikat më të mira u identifikuan duke përdorur tre kritere kryesore: (1) efektiviteti – vlerësimi nëse praktika funksionon mirë dhe tregon rezultate të matshme në avancimin e barazisë gjinore; (2) replikimi – përcaktimi nëse praktika mund të përshtatet dhe zbatohet në kontekste të tjera lokale; dhe (3) potenciali i mësimit – vlerësimi i masës në të cilën praktika gjeneron njohuri, frymëzon inovacion dhe kontribuon në të mësuarit institucional. Këto kritere sigurojnë që çdo shembull i përzgjedhur përfaqëson një qasje të qëndrueshme, gjithëpërfshirëse dhe të orientuar drejt rezultateve ndaj buxhetimit të përgjegjshëm gjinor. Qëllimi përfundimtar është që punonjësit komunalë, praktikuesit dhe politikëbërësit të mësojnë nga këto qasje të provuara, të replikojnë modele të suksesshme dhe të inkurajojnë zgjidhje të reja dhe inovative për t’a avancuar barazinë gjinore në të gjithë rajonin e EJL-së. Broshura në fjalë përfshinë 16 praktikat më të mira nga Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi, Republika e Maqedonisë së Veriut, Moldavia, Turqia dhe Kosova. Storjet e këtyre komunave janë fokusuar në këto lëmenj: fuqizimi ekonomik dhe punësimi i grave; zhvillimi i inkluzionit rural; ekonomia e kujdesit, shëndetësia dhe mbrojtja sociale; kultura, sporti dhe inkluzioni; arsimi, ndërgjegjësimi dhe parandalimi i dhunës me bazë gjinore; sistemet për mbrojtje dhe reagim ndaj dhunës me bazë gjinore; gratë dhe ndërtimi i paqes; të dhënat, menaxhimi dhe përfshirja e dhunës me bazë gjinore në rrjedhat e vendosura. Broshura në fjalë është një burim i vlefshëm mësimor dhe promovon komunat që tregojnë lidership, inovacion dhe guxim në avancimin e barazisë gjinore përmes veprimit lokal. BNJVL do t’a ndajë atë me të gjitha komunat dhe do t’a postojë në faqen e saj të internetit dhe platformën www.rob.zels.org.mk.